العلامة المجلسي (مترجم :كمره اى)

128

بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى)

أهل آسمانست و پشتش بسوى اهل زمين ، و اگر رويش بسوى زمين بود ، زمين و هر چه بر آنست ميسوخت از شدّت حرارت آن . و معنى سجود آفتاب همانست كه خدا تعالى فرموده « آيا ندانى كه براى خدا سجده كنند هر آنكه در آسمانها و هر آنكه در زمين است و هم خورشيد و ماه و اختران و كوهها و درخت و جانوران و بسيارى از مردمان ، 18 - الحج » توضيح : « 360 برج » شايد مقصود از برج درجه است كه خورشيد به حركت مخصوص خود هر روز در يكى ميرود يا مدارات يوميه كه هر روز در يكى از آنها است و عدد 360 بهم نفسى با مردم است كه سال را 360 روز خوانند با اينكه بر طبق حركت خورشيد و ماه نيست ، « مانند يك جزيره عربى است » يعنى نسبت به آسمان چون يك جزيره‌ايست در زمين ، يا مقصود بيان بزرگى آنست نه اندازه آن و مقصود بيان سرعت حركت آنست گرچه نظر به حركت روزانه كند است ، فيروزآبادى در ( ج 1 ص 389 قاموس ) گفته : جزيره سرزمينى است ميان درياى هند و درياى شام و دجله و فرات ، يا ميان عدن تا اطراف شام در طول و ميان جدّه تا روستاى عراق در پهنا . « بطنان عرش » يعنى ميان عرش ، و شايد مقصود اينست كه از زير زمين به نصف النهار رسد كه برابر ميانه عرش است نسبت باكثر معموره زيرا در اخبار آمده كه عرش برابر كعبه است « پيوسته در سجده است » يعنى خاضع و فرمانبر خدا است تا برگردد بمطلع خود كه در آن روز برايش مقرر است يا در آنجا كه سال گذشته از آن طلوع كرده ، و اينكه فرموده : « معنى سجودش اينست كه » ممكن است دنباله خبر باشد براى توضيح يعنى سجود او و ممكن است و اظهر است كه اين قسمت كلام كلينى يا راوى ديگر باشد ، و تفسير آيه در محلّ خود بيايد . 2 - در كافى بسند خود از امام پنجم عليه السّلام كه فرمود : خورشيد برآيد و با او چهار فرشته باشند يكى جار كشد ( اى خيرمند پايان ده و مژده گير ) و يكى جار كشد ( اى شر انگيز دست بردار و كوته كن ) و يكى جار كشد ( بمنفق عوض